Δευτέρα, 19/02/2018


news menu leftnews menu right
Πρωτοσέλιδο Ιωάννινα «Εγκλήματα πάθους»: Τα νέα δεδομένα, με αφορμή τη σημερινή ημέρα «Αγάπης»
«Εγκλήματα πάθους»: Τα νέα δεδομένα, με αφορμή τη σημερινή ημέρα «Αγάπης» Εκτύπωση E-mail
Τετάρτη, 14 Φεβρουαρίου 2018 13:35

eglimata14 2 18

Σύμφωνα με την Αγγελική Καρδαρά που μίλησε στα «Πρωινά Νέα», η διεθνής έρευνα εστιάζει πλέον στη σχέση τους με την ενδοοικογενειακή βία/βία σε μια σχέση

Ρεπορτάζ: Βίκυ Κώστα

14 Φεβρουαρίου. Ημέρα του «ξενόφερτου» Αγίου Βαλεντίνου, που για κάποιους αποτελεί μια ευκαιρία για να εκδηλώσουν την αγάπη τους, για άλλους πάλι μια εμπορική γιορτή δίχως νόημα.

Σύμφωνα με το Oxford Illustrated American Dictionary (1998), η αγάπη είναι συναίσθημα έντονης στοργής και προσωπικής αφοσίωσης, ωστόσο ο κάθε άνθρωπος την αντιλαμβάνεται και τη γιορτάζει –εν προκειμένω- διαφορετικά.

Δεν είναι τυχαίο, ότι η αγάπη και ο έρωτας, έχουν τόσο θετική όσο και αρνητική χροιά. Μπορεί να γίνουν κινητήρια δύναμη για πολλούς, αλλά και αιτία καταστροφής, τρόμου και δυστυχίας.

Σε αυτές τις καταστάσεις οδηγούν τα εγκλήματα πάθους.

Η παροιμιώδης φράση «Εσύ στο χώμα κι εγώ στη φυλακή», έχει γίνει πολλές φορές πράξη από ανθρώπους πέραν πάσης υποψίας. Από ανθρώπους που αγάπησαν αλλά και μίσησαν τόσο, ώστε να κάνουν πράξει τις απειλές τους.

Το «κόκκινο μονοπάτι» των εγκλημάτων αυτών, είναι διάσπαρτο από ελληνικές ιστορίες που συγκλόνισαν με τον τρόπο αλλά και τον λόγο που έγιναν.

Σε τοπικό επίπεδο, ποιος μπορεί να ξεχάσει το έγκλημα στις Καρυές Ιωαννίνων, με θύμα μια  μητέρα δύο παιδιών.

Σύμφωνα με τη Δρ Τμήματος ΕΜΜΕ - Φιλόλογο και Συγγραφέα, Συνεργάτιδα του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος Αγγελική Καρδαρά, που μίλησε στα «Πρωινά Νέα», τα εγκλήματα πάθους δεν αποτελούν εγκληματολογικούς γρίφους για τη σύγχρονη εγκληματολογική έρευνα. «Ακόμα και ο χαρακτηρισμός ‘εγκλήματα πάθους’ αποτελεί μια εξιδανίκευση αυτής της ακραίας μορφής εγκληματικότητας. Στην ουσία πρόκειται για εγκλήματα που διαπράττονται, συχνά, με ειδεχθή τρόπο, με μεγάλη βιαιότητα, απαξιώνοντας την ανθρώπινη ζωή», όπως σημειώνει.

Η κα Καρδαρά υποστηρίζει ότι «Το γεγονός ότι η διεθνής έρευνα εστιάζει πλέον στη σχέση των εγκλημάτων πάθους με την ενδοοικογενειακή βία/βία σε μια σχέση, πρέπει να αναδειχθεί από τα ΜΜΕ ώστε μέσω της δημοσιογραφικής έρευνας να διαδοθεί το ισχυρό μήνυμα της πρόληψης. Η πρόληψη, να τονίσω στο σημείο αυτό, ότι μπορεί να λειτουργήσει πολύ πιο αποτελεσματικά από την καταστολή. Ασφαλώς, δεν μπορεί το έγκλημα να προβλεφθεί αλλά υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια που ακόμα κι αν δεν οδηγήσουν νομοτελειακά στο έγκλημα, θα οδηγήσουν σε μακροχρόνια προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας, σε κοινωνική απομόνωση, οικονομικά προβλήματα κ.λπ. Ειδικά στις κλειστές τοπικές κοινωνίες, όπου σε πολλές περιπτώσεις γίνονται ανεκτές βίαιες συμπεριφορές και δεν αντιμετωπίζονται έγκαιρα περιστατικά σωματικής και ψυχολογικής βίας από τον φόβο του κοινωνικού στιγματισμού, είναι σημαντικό να αρχίσουμε να συζητάμε ανοιχτά για το θέμα. Θα πρότεινα μάλιστα να αυξηθούν οι εκστρατείες ενημέρωσης, προκειμένου οι πολίτες να ενημερωθούν με τρόπο ολοκληρωμένο και τεκμηριωμένο από τους ειδικούς επιστήμονες» υπογραμμίζει και προσθέτει: “Εξίσου σημαντικό να γνωρίζουν οι συμπολίτες μας που είναι θύματα βίας (λεκτικής/ψυχολογικής/σωματικής) ότι υπάρχουν φορείς στους οποίους μπορούν να απευθυνθούν και να ζητήσουν βοήθεια. Για παράδειγμα το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι.).

Αυτοί οι εξειδικευμένοι φορείς παρέχουν συμβουλευτική, στήριξη και δίνουν τη δυνατότητα στα θύματα βίας να κάνουν μια νέα αρχή στη ζωή τους, με ασφάλεια.

Παράλληλα, η οργανωμένη Πολιτεία θα πρέπει σταδιακά να αναπτύξει στη χώρα μας ειδικά προγράμματα διαχείρισης θυμού, μέσα από τα οποία θα βοηθηθούν άτομα που αδυνατούν να διαχειριστούν τις ψυχολογικές τους μεταπτώσεις και να ελέγξουν τα συναισθήματά τους. 

Συνοψίζοντας, τα εγκλήματα ζήλιας, κτητικότητας, ακραίας βίας και βιαιότητας, όπως θα χαρακτήριζα τα ‘εγκλήματα πάθους’, οφείλουν να μας προβληματίσουν ερευνητικά στο πλαίσιο μιας κοινωνίας που αλλάζει και η ανθρώπινη ζωή απαξιώνεται», καταλήγει η κα Καρδαρά.

Οι νέες προσεγγίσεις και το προφίλ των δραστών

Σε μια προσπάθεια «αποκωδικοποίησης» των εγκλημάτων πάθους στο «postmodern.gr», η Αγγελική Καρδαρά τονίζει ότι για πολλά χρόνια τα εγκλήματα πάθους αποδίδονταν στην παρόρμηση της στιγμής, σε μια προσωρινή τρέλα/temporary insanity και αυτός ήταν ο κύριος λόγος για τον οποίο οι εγκληματολόγοι υποστήριζαν ότι δεν μπορούν να προληφθούν.

Η σκιαγράφηση του προφίλ του δράστη βασιζόταν κυρίως στον παρορμητικό χαρακτήρα του. Συνεπώς, το έγκλημα παρουσιαζόταν ως «ξένο» προς τον ιδιοσυγκρασία του δράστη, ο οποίος εμφανιζόταν να «τυφλώνεται» στιγμιαία από το πάθος του και να οδηγείται στο έγκλημα, προβληματίζοντας τους ειδικούς επιστήμονες για τη συγκεκριμένη μορφή εγκληματικότητας.

Το γεγονός μάλιστα ότι τα εγκλήματα πάθους συνήθως διαπράττονταν στην οικία του δράστη με αυτοσχέδιο όπλο, δηλαδή με όποιο φονικό όργανο τύχαινε να βρει μπροστά του ο δράστης, ενέτειναν την άποψη ότι επρόκειτο για αυθόρμητα εγκλήματα και ότι ο δράστης δεν είχε προσχεδιάσει το έγκλημά του. Ακόμα και η προσπάθεια του δράστη να ξεφορτωθεί -σε πολλές περιπτώσεις- το άψυχο σώμα αποδόθηκε, όχι στην επιθυμία του να διαφύγει τη σύλληψη από τις αρχές, αλλά στις τύψεις που ένιωθε με τη συνειδητοποίηση της πράξης του και στην ανάγκη του να διαγράψει από το μυαλό του το έγκλημα.

Ωστόσο πλέον, το προφίλ των δραστών αποκαλύπτει ότι η βία δεν είναι «ξένη» προς τον χαρακτήρα τους και οι συγκεκριμένοι δράστες δεν χρησιμοποιούν για πρώτη φορά βία. Αντίθετα, η χρήση βίας ή/και απειλές προς το θύμα, προτού διαπραχθεί το έγκλημα, αποδεικνύουν ότι δεν πρόκειται για αυθόρμητα εγκλήματα οφειλόμενα στην παρόρμηση της στιγμής, αλλά ότι είναι απόρροια μιας συγκρουσιακής σχέσης, όπου η άσκηση λεκτικής, σωματικής και ψυχολογικής βίας, η κατάχρηση αλκοόλ ή/και ουσιών, η αδυναμία του δράστη να διαχειριστεί το θυμό του και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά προβλήματα και δυσκολίες που βιώνει στην καθημερινότητά του, αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια που τελικά οδηγούν στο έγκλημα.

O δικανικός ψυχολόγος, Stanton Samenow, έχει ασχοληθεί εκτενώς με το θέμα και καταλήγει στη σημαντική διαπίστωση ότι δεν υπάρχει έγκλημα «ξένο» προς τον χαρακτήρα του ατόμου, οφειλόμενο στην κακιά στιγμή, αλλά ότι το έγκλημα είναι απλώς η εξωτερική εκδήλωση «αυτού που βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια» για μεγάλο χρονικό διάστημα.

 

papastratos300x250