Δευτέρα, 19/02/2018


news menu leftnews menu right
Πρωτοσέλιδο Ιωάννινα Υπό στενή παρακολούθηση ο… υδάτινος «ασθενής»
Υπό στενή παρακολούθηση ο… υδάτινος «ασθενής» Εκτύπωση E-mail
Παρασκευή, 26 Ιανουαρίου 2018 13:59

asthenis26 1 18

Δειγματοληψίες και ανάλυση της ποιότητας νερού, από τους επιστήμονες του Φορέα Διαχείρισης της λίμνης Παμβώτιδας – Στόχος, η αποτίμηση της ικανότητας του υπολογισμού των τροφικών επιπέδων με τη χρήση της τηλεπισκόπησης

Βίκυ Κώστα

Ικανοποιητική είναι η εικόνα της λίμνης Παμβώτιδας, κατά τους χειμερινούς μήνες, με τους επιστήμονες του Φορέα Διαχείρισης να παρακολουθούν διαρκώς την κατάσταση, μέσω δειγματοληψιών και ανάλυσης της ποιότητας νερού.

Για να έχουν μια πλήρη εικόνα, μετρήσεις γίνονται μία φορά το μήνα κατά τη διάρκεια του χειμώνα και δύο φορές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Από τα αποτελέσματα, αποδεικνύεται ότι η ευτροφική Παμβώτιδα παραμένει ένα επιβαρυμένο οικοσύστημα που θα αργήσει να ανανήψει από τις δραστηριότητες που την «πλήγωσαν» κατά το παρελθόν, αλλά και όσες συνεχίζουν να την επιβαρύνουν.

Ας μην ξεχνάμε ότι τα φυτοφάρμακα και τα λιπάσματα, που χρησιμοποιούνταν όλο και πιο εντατικά κατά το παρελθόν, καθώς και τα λύματα της πόλης των Ιωαννίνων, αλλά και των κάθε λογής παραλίμνιων πτηνοτροφείων, χοιροτροφείων, βιοτεχνικών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατέληγαν για δεκαετίες «απρόσκοπτης ανάπτυξης», εντελώς ανεπεξέργαστα στο βυθό ενός πολύπλοκου οικοσυστήματος, που τελικά απώλεσε σημαντικό μέρος και των δυνατοτήτων αυτοκάθαρσής του και πλέον δεν είναι εύκολο να «καθαρίσει».

Σήμερα έχει αποθηκευτεί το οργανικό φορτίο και γίνεται αυτοτροφοδότηση, με τα γνωστά αποτελέσματα που είναι εμφανή κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Προς το παρόν, οι τακτικές μετρήσεις γίνονται με συμβατικό τρόπο, ωστόσο στόχος των επιστημόνων του Φορέα, είναι η αποτίμηση της ικανότητας του υπολογισμού των τροφικών επιπέδων της λίμνης με τη χρήση της τηλεπισκόπησης.

Σύμφωνα με τον Περιβαλλοντολόγο - Αγρο-οικολόγο του Φορέα Διαχείρισης Λίμνης Παμβώτιδας Παναγιώτη Νίτα, που μίλησε στα «Πρωινά Νέα», η χρήση μιας νέας μεθόδου, εφαρμόζεται δειλά – δειλά και στη λίμνη Παμβώτιδα, όπου λαμβάνονται δορυφορικές εικόνες (ο δορυφόρος περνάει πάνω από τα Γιάννενα κάθε 16 μέρες) και την ίδια περίοδο πραγματοποιούνται δειγματοληψίες και αναλύσεις, ώστε με μια παραμετροποίηση των δεδομένων, στη συνέχεια να δημιουργηθεί ένα μοντέλο προσομοίωσης.

Ωστόσο, οι καιρικές συνθήκες, δε στέκονται πάντα «σύμμαχος», καθώς σε περίπτωση για παράδειγμα συννεφιάς, η εικόνα από το δορυφόρο δεν είναι ξεκάθαρη.

Ο κ. Νίτας, εκπόνησε σχετική έρευνα από κοινού με τον αναπληρωτή καθηγητή Περιβαλλοντικής Γεωλογίας – Υδατικών Πόρων Ιερόθεο Ζαχαρία και τον επίκουρο καθηγητή Περιβαλλοντικής Πληροφορικής, Τηλεπισκόπησης και Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών Νικόλαο Κούτσια του Πανεπιστημίου Πατρών, η οποία είχε παρουσιαστεί στο 8o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας της Ελληνικής Οικολογικής Εταιρείας, με τίτλο «150+ χρόνια Οικολογίας: δομές, δεσμοί, δυναμικές και στρατηγικές επιβίωσης» που είχε πραγματοποιηθεί το 2016 στη Θεσσαλονίκη.

Στόχος της, ήταν η ποσοτική συσχέτιση των δεδομένων πεδίου της χλωροφύλλης –α και εκείνων που υπολογίστηκαν από τις φασματικές τιμές ανάκλασης των διαύλων των δορυφορικών εικόνων Landsat. Με την εφαρμογή στατιστικής ανάλυσης και συστημικής μοντελοποίησης υπολογίστηκε η χωρική κατανομή της χλωροφύλλης –α σε όλη την επιφάνεια της λίμνης και ο υπολογισμός ενός δείκτη τροφικής κατάστασης (Trophic State Index).

Τα αποτελέσματα της έρευνας κατέδειξαν πως η χρήση της τηλεπισκόπησης δύναται να αποτυπώσει σε ικανοποιητικό βαθμό την τροφική κατάσταση μιας λίμνης και αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για την παρακολούθηση της ποιότητας των υδατικών πόρων.

Οι Μεσοχειμωνιάτικες Καταμετρήσεις

Στο μεταξύ, στη λίμνη πραγματοποιείται και μακροχρόνια παρακολούθηση των πληθυσμιακών τάσεων της υδρόβιας και παρυδάτιας ορνιθοπανίδας.

Για 7η συνεχόμενη χρονιά η καθιερωμένη συνάντηση μεταξύ των στελεχών του Φορέα Διαχείρισης Λίμνης Παμβώτιδας και μελών της τοπικής ομάδας της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας έλαβε χώρα στη λίμνη Παμβώτιδα την 14η Ιανουαρίου. Σκοπός της συνάντησης ήταν η διεξαγωγή των Μεσοχειμωνιάτικων Καταμετρήσεων Υδρόβιων Πουλιών (ΜΕΚΥΠ) δηλαδή της καταγραφής των υδρόβιων και παρυδάτιων ειδών ορνιθοπανίδας που διαχειμάζουν στην λίμνη Παμβώτιδα και σε άλλες υγροτοπικές περιοχές της περιοχής ευθύνης του Φορέα Διαχείρισης Λίμνης Παμβώτιδας.

Οι ΜΕΚΥΠ είναι ένα ετήσιο παγκόσμιο πρόγραμμα που συντονίζει η Διεθνής Οργάνωση Υγροτόπων (WetlandsInternational), το οποίο υλοποιείται ταυτόχρονα σε πάνω από 100 χώρες κάθε Ιανουάριο. Στην Ελλάδα το πρόγραμμα ξεκίνησε το 1967 και αποτελεί το μακροβιότερο πρόγραμμα παρακολούθησης των πληθυσμών πανίδας στην Ελλάδα. Από το 1997 τις ΜΕΚΥΠ συντονίζει σε εθνικό επίπεδο η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία ως εκπρόσωπος της WetlandsInternational. Σκοπός του διεθνούς προγράμματος είναι η εκτίμηση των πληθυσμιακών τάσεων των υδρόβιων και παρυδάτιων πουλιών που διαχειμάζουν στην Ευρώπη, στοχεύοντας στην προστασία και ορθότερη διαχείριση των υγροτόπων.

Στην φετινή εξόρμηση ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσία συνολικά 14 Καλαμόκιρκων και 4 Χειμωνόκιρκων το σούρουπο στο άθικτο τμήμα του καλαμώνα της Αμφιθέας (Circusaeroginosus&C. cyaneus), ενώ δεν καταγράφηκαν πολλά σημαντικά είδη, εκτός ίσως από την Λαγγόνα (Phalacrocoraxpygmeus) που φαίνεται να διατηρεί έναν σταθερό πληθυσμό. Άλλα κοινά είδη ήταν όπως πάντα παρόντα όπως ερωδιοί, διάφορα είδη πάπιας, λιγοστοί κορμοράνοι και χιλιάδες σκουφοβουτηχτάρια, καθώς και τρία είδη γλάρων. Μάλιστα ο αριθμός ρεκόρ από Ασημόγλαρους (Larusmichahellis) αντανακλά μάλλον την συνεχιζόμενη ακατάλληλη διαχείριση σκουπιδιών και ζωϊκών υποπροϊόντων στην ευρύτερη περιοχή, ίσως και εκτός συνόρων, γεγονός που χρήζει περαιτέρω έρευνας αφού δημιουργεί ανησυχία όπως και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης όπου το είδος έχει εκρηκτική αύξηση.

«Η μακροχρόνια παρακολούθηση των πληθυσμιακών τάσεων της υδρόβιας και παρυδάτιας ορνιθοπανίδας επιτρέπει να εξάγουμε πολύτιμα συμπεράσματα της κατάστασης στην οποία βρίσκονται τα είδη και οι περιοχές στις οποίες εντοπίζονται, ενώ αποτελούν ένδειξη της βιολογικής ποικιλομορφίας μιας περιοχής.

Η λίμνη Παμβώτιδα είναι ένας αξιόλογος υγρότοπος για τη διαχείμαση των πουλιών σε απόσταση αναπνοής από την πόλη των Ιωαννίνων, δίνοντας την ευκαιρία στον καθένα μας να απολαύσει μοναδικές εμπειρίες» αναφέρει ο Φορέας.

 

papastratos300x250