Πέμπτη, 23/11/2017


news menu leftnews menu right
Πρωτοσέλιδο Ήπειρος Ο «πλούτος» της Ηπειρώτικης φύσης, με ένα κλικ
Ο «πλούτος» της Ηπειρώτικης φύσης, με ένα κλικ Εκτύπωση E-mail
Τρίτη, 07 Νοεμβρίου 2017 13:32

farm fita7 11 17

Μεγάλο το ενδιαφέρον για την επετειακή ημερίδα με τίτλο «Τα Φαρμακευτικά φυτά από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα» - Σημαντικά συμπεράσματα και παρουσίαση του ηλεκτρονικού πανδέκτη

Βίκυ Κώστα

Το ενδιαφέρον της Πανεπιστημιακής κοινότητας, της τοπικής κοινωνίας της Ηπείρου και όχι μόνο, συγκέντρωσε η επετειακή ημερίδα με τίτλο «Τα Φαρμακευτικά φυτά από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα», οι εργασίες της οποίας πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο, στην Αίθουσα «Γ. Μυλωνάς» του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Πρόκειται για την πρώτη, από μια σειρά εκδηλώσεων που διοργανώνονται στο πλαίσιο των εορτασμών των 40 χρόνων λειτουργίας της Ιατρικής Σχολής.

Με ρίζες στο παρελθόν, το θέμα αυτό παραμένει διαχρονικά επίκαιρο, ενώ η Ήπειρος, αποτελεί μια περιοχή με μεγάλη ποικιλία αυτοφυών φαρμακευτικών φυτών.

Κατά τη διάρκεια της ημερίδας, οι ομιλητές, αναφέρθηκαν ενώπιων ενός πολυπληθούς κοινού, στην ιστορική εξέλιξη της βοτανοθεραπείας και σε ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα φυτικών προϊόντων που εξακολουθούν να αποτελούν θέματα ερευνητικής αιχμής, ενώ στο κλείσιμο των εργασιών, παρουσιάστηκε και ο ηλεκτρονικός πανδέκτης με τα φαρμακευτικά φυτά της Ηπείρου, ο οποίος δημιουργήθηκε στο Εργαστήριο Φαρμακολογίας του Τμήματος Ιατρικής, της Σχολής Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στο πλαίσιο του προγράμματος «ΕΣΠΑ 2007-2013, «ΝΕΑ ΓΝΩΣΗ», της Περιφέρειας Ηπείρου.

Κατά την έναρξη των εργασιών, χαιρετισμό απηύθυναν ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γεώργιος Καψάλης, η Κοσμήτωρ του Τμήματος Ιατρικής Μαργαρίτα Τζαφλίδου και ο Πρόεδρος του Τμήματος Ιατρικής Μηνάς Πασχόπουλος, η οποίοι αναφέρθηκαν στο συμβολισμό της ημερίδας, σε μια περίοδο που η χρήση βοτάνων στη σύγχρονη θεραπευτική αρχίζει να εισάγεται πάλι δυναμικά μετά από αρκετά χρόνια, κατά τα οποία κυριαρχούσε η χρήση ιδιοσκευασμάτων, ενώ απένειμαν τα εύσημα στον Ομότιμο Καθηγητή Φαρμακολογίας Μάριο Μαρσέλο για την προσφορά του.

Το έμπρακτο ενδιαφέρον της Περιφέρειας για την αξιοποίηση του πλούτου των φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων της Ηπείρου, μετέφερε ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής κ. Μαρσέλος, ο οποίος στάθηκε στην πορεία των φαρμακευτικών φυτών, από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Από τους βικογιατρούς στους πρώτους πτυχιούχους γιατρούς

Σημαντικά στοιχεία, παρουσίασε η Ιοκάστη Ε. Παναγιωτίδου, σημειώνοντας ότι η τουρκοκρατούμενη Ήπειρος ανέπτυξε πρώιμα την άσκηση της επιστημονικής ιατρικής.

Όπως σημείωσε στην ομιλία της, στην Ήπειρο, όπου γεννήθηκε και ανδρώθηκε το επάγγελμα του βικογιατρού, οι επιστήμονες γιατροί άρχισαν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους από τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα. Σπουδασμένοι στις ιατρικές σχολές της Κωνσταντινούπολης, των Αθηνών, καθώς και σε άλλες χώρες της Ευρώπης και, έχοντας τη συμπαράσταση του επίσημου οθωμανικού κράτους, κατόρθωσαν να βάλουν στο περιθώριο τους εμπειρικούς, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την άσκηση της επιστημονικής ιατρικής. Οι γιατροί πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους ως ελεύθεροι επαγγελματίες, ως κοινοτικοί και ως νοσοκομειακοί γιατροί. Ο θεσμός του κοινοτικού γιατρού εμφανίστηκε επίσημα στο δεύτερο μισό του δέκατου ένατου αιώνα. Στην πραγματικότητα όμως υπήρχε από τις αρχές του αιώνα, όταν οι χριστιανικές κοινότητες των πόλεων και των χωριών, με τη βοήθεια διάφορων ευεργετών, άρχισαν να προσφέρουν δωρεάν υγειονομική περίθαλψη στους άπορους. Το πρώτο νοσοκομείο, που εντοπίστηκε στην περιοχή της Ηπείρου, λειτούργησε στα Ιωάννινα κατά τον δέκατο όγδοο αιώνα. Στα τέλη του ίδιου αιώνα οικοδομήθηκε στην ίδια πόλη το Κοινόν Νοσοκομείον και με χρονολογική σειρά ακολούθησαν τα νοσοκομεία Χατζηκώστα, Χαμητιέ, Μεταδοτικών Νοσημάτων και το Δημοτικόν Νοσοκομείον Ιωαννίνων «H Αγάπη». Παράλληλα με τα πολιτικά, υπήρχαν τουρκικά και ελληνικά στρατιωτικά νοσοκομεία που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους μόνιμα ή περιστασιακά. Τη λειτουργία των στρατιωτικών νοσοκομείων συνεπικουρούσαν κατά περιόδους νοσοκομεία της Ερυθράς Ημισελήνου και του Ερυθρού Σταυρού.

Το Υπερεικό: ένα μεγάλο δώρο της φύσης

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ήταν η ομιλία του Βενετσάνου Μαυρέα, για το Υπερεικό (Hypericum) ή βότανο του Αγίου Ιωάννη (St. John's Wort), που αποτελεί ένα από τα διασημότερα και ευρέως χρησιμοποιούμενα φαρμακευτικά φυτά.

Στην Ήπειρο, είναι γνωστό ως βαλσαμόχορτο και απαντάται ως αυτοφυές. Μάλιστα, φυτρώνει και στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Σχεδόν όλα τα μέρη του φυτού μπορούν να χρησιμοποιηθούν θεραπευτικά. Παρασκευάζονται σε ξηρή ή νωπή μορφή, ως υγρό εκχύλισμα, με μορφή χαπιών ή καψακίων, ως βάμμα, ρόφημα ή αφέψημα. Σήμερα υπάρχουν και βιομηχανοποιημένα τυποποιημένα σκευάσματα που σε ορισμένες χώρες συνταγογραφούνται στην καθημερινή κλινική πράξη. Τα σκευάσματα του φυτού, τυποποιημένα ή μη, χρησιμοποιούνται, ανάλογα με τη μορφή του σκευάσματος και τις ενδείξεις, κυρίως στη θεραπεία της κατάθλιψης, με σημαντικό αριθμό θετικών αποτελεσμάτων από θεραπευτικές μελέτες, αλλά και για ποικίλες άλλες παθολογικές καταστάσεις, όπως η επούλωση τραυμάτων και εγκαυμάτων, αγχώδη συμπτώματα και αϋπνία.

Ο κ. Μαυρέας, παρουσίασε και τα αποτελέσματα μικρής ανοικτής μελέτης σε δέκα εξωτερικούς ασθενείς της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, στους οποίους χορηγήθηκε για 12 εβδομάδες, σκεύασμα Υπερεικού.

Τα αποτελέσματα, ήταν ενθαρρυντικά, καθώς καταγράφηκε ύφεση των συμπτωμάτων των ασθενών.

Ο ηλεκτρονικός πανδέκτης

Η ημερίδα ολοκληρώθηκε, με την παρουσίαση του ηλεκτρονικού πανδέκτη (mediplantepirus.med.uoi.gr), από την  Μαρία Κωνσταντή, Καθηγήτρια Φαρμακολογίας.

Η βάση αυτή, έχει εγγραφές για 400 περίπου φαρμακευτικά φυτά, που φύονται στην Ήπειρο, αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας. Η κάθε εγγραφή φαρμακευτικού φυτού περιλαμβάνει τη λατινική, ελληνική και λαϊκή ονομασία του, την περιγραφή του και εικόνες, τα μέρη από τα οποία απομονώνονται οι δραστικές του ουσίες, τις φαρμακολογικές ιδιότητες και θεραπευτικές εφαρμογές του, τον τρόπο παρασκευής, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και την πιθανή τοξικότητα που συνδέονται με την χρήση του, σχετική βιβλιογραφία καθώς και τις περιοχές της Ηπείρου, στις οποίες φύεται το συγκεκριμένο βότανο. Βασικοί συντελεστές του έργου, είναι α) η Μαρία Κωνσταντή, Καθηγήτρια Φαρμακολογίας του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η οποία έκανε τον σχεδιασμό της βάσης, έχει την επιστημονική επιμέλεια και τον συντονισμό του έργου, β) ο Ομότιμος Καθηγητής Μάριος Α. Μαρσέλος, ο οποίος συμμετέχει στην επιστημονική επιμέλεια, γ) οι κ.κ. Παναγιώτης Χαρκίτης και Νικόλαος Ράπτης, ειδικοί πληροφορικών συστημάτων, που σχεδίασαν και ανέπτυξαν την ηλεκτρονική εφαρμογή και δ) οι κ.κ. Έλενα Ανδρίκου-Καλέσογλου, Φωτεινή Μάλλιου, Αλεξάνδρα Ε. Κατσογριδάκη και Χριστίνα Ε. Ανδριοπούλου, οι οποίες εισήγαγαν στη βάση τις πληροφορίες για τα φαρμακευτικά φυτά. Με τη στήριξη της Περιφέρειας Ηπείρου και του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η ηλεκτρονική αυτή βάση έχει μεταφραστεί και στα αγγλικά, για τη διευκόλυνση ενδιαφερόμενων ξένων χωρών, που θα ήθελαν να αναπτύξουν επιστημονικές και εμπορικές συνεργασίες με ερευνητές ή/και παραγωγούς φαρμακευτικών φυτών, που φύονται ή καλλιεργούνται στην Ήπειρο. Όπως σημείωσε ωστόσο, η κ. Κωνσταντή, σε καμία όμως περίπτωση, η βάση αυτή δεν συνιστά θεραπευτικό οδηγό για ατομική χρήση. «Θα πρέπει πάντοτε να λαμβάνεται η γνώμη του θεράποντος ιατρού πριν τη λήψη κάποιου παρασκευάσματος βοτάνων, γιατί ενδέχεται να αλληλεπιδρά με άλλα φάρμακα και να τροποποιεί σοβαρά τη δράση και τοξικότητά τους».

 

papastratos300x250