Τετάρτη, 23/08/2017


news menu leftnews menu right
Πρωτοσέλιδο Ελλάδα «Αναχώματα» στην ανάπτυξη των ΑΕΙ
«Αναχώματα» στην ανάπτυξη των ΑΕΙ Εκτύπωση E-mail
Σάββατο, 05 Αυγούστου 2017 14:09

aei anapt5 8 17

Η περιορισμένη αυτονομία και η οικονομική δυσπραγία - Την αντικειμενική εικόνα της ελληνικής Ανώτατης Εκπαίδευσης, αποτυπώνει η ετήσια έκθεση της ΑΔΙΠ για το 2016

Βίκυ Κώστα

Την αντικειμενική εικόνα της ελληνικής Ανώτατης Εκπαίδευσης, η οποία θα αξιοποιηθεί αφ’ ενός μεν από τα Ιδρύματα για τη βελτίωσή τους, αφ’ ετέρου δε από την πολιτεία για τον επιτυχή σχεδιασμό της εθνικής στρατηγικής για την Ανώτατη Εκπαίδευση, αποτυπώνει η ετήσια έκθεση της Αρχής Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση (ΑΔΙΠ) για το 2016.

Η ογκοδέστατη έκθεση, στη σύνταξη της οποίας συμμετείχε και το μέλος της ΑΔΙΠ, πρώην Πρύτανης και Καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιάννης Γεροθανάσης, παραδόθηκε χθες στον Πρόεδρο της Βουλής, Νικόλαο Βούτση, σε μια περίοδο μάλιστα που το Ελληνικό δημόσιο Πανεπιστήμιο αμφισβητείται.

Στόχος της ΑΔΙΠ όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, είναι «η αξιοποίηση των ελληνικών ΑΕΙ, ως βασικών συντελεστών της ανόρθωσης της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας για την αντιμετώπιση της κρίσης και την εφαρμογή ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης της χώρας. Η Ανώτατη Εκπαίδευση, στις επόμενες δεκαετίες, θα πρέπει να διαδραματίσει έναν κεντρικό ρόλο για τη μετατροπή της εθνικής οικονομίας σε μια παραγωγική οικονομία, βασισμένη στη γνώση και την καινοτομία, με ελκυστικά ΑΕΙ, που θα παράγουν επιστήμονες με δημιουργικό τρόπο σκέψης, ευρεία μόρφωση και γνώσεις αιχμής, σε μια χώρα με υψηλή ποιότητα ζωής και πολιτισμού, χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς».

Γι’ αυτό, με χρονικό ορίζοντα το 2020, όπου, σύμφωνα με το ανακοινωθέν του Ερεβάν, οι ακαδημαϊκοί τίτλοι των αποφοίτων των ευρωπαϊκών ΑΕΙ θα αναγνωρίζονται αυτόματα, η ΑΔΙΠ σημειώνει πως θα υποστηρίζει διαρκώς τα Ιδρύματα της χώρας, παρέχοντάς τους, μέσω της πιστοποίησης, όλα τα αναγκαία εφόδια, ώστε οι απόφοιτοί τους να ανταγωνίζονται ισότιμα στον διεθνή και ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό και εργασιακό χώρο.

Επιπλέον, η Αρχή υπογραμμίζει, θα υποστηρίξει τα Ιδρύματα για να ενδυναμώσουν τη στρατηγική τους, ώστε, αφενός μεν να αντιμετωπίσουν επιτυχώς τα δύο σημαντικά προβλήματα που στέκονται ως εμπόδια στην ανάπτυξή τους, δηλαδή την περιορισμένη αυτονομία και την οικονομική δυσπραγία, αφετέρου δε να αυξήσουν τις ακαδημαϊκές και ερευνητικές τους επιδόσεις.

Τα συν και τα πλην της εξωτερικής αξιολόγησης

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της εξωτερικής αξιολόγησης που πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2015 – Ιουλίου 2016, στα σημαντικότερα αρνητικά ευρήματα περιλαμβάνονται, η αρνητική αναλογία καθηγητών – φοιτητών, οι διαρκείς περικοπές στη χρηματοδότηση, καθώς και ζητήματα δυσλειτουργιών που αφορούν στις σχέσεις με το Υπουργείο Παιδείας Έρευνας και Θρησκευμάτων, τα οποία, κατά τη γνώμη των εμπειρογνωμόνων, περιορίζουν την αυτονομία των Ιδρυμάτων.

Θετικά κρίνονται η αποτελεσματικότητα της διοίκησης, το πνεύμα συνεργασίας και η ποιότητα των ανθρώπινων πόρων. Εξίσου θετικά, κρίνονται η σχέση του Ιδρύματος με τους κοινωνικούς φορείς και η κοινωνική του προσφορά, καθώς και η ποιότητα του ερευνητικού έργου και οι ερευνητικές συνεργασίες. Στις εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης των ΑΕΙ το 2016, συνεισέφεραν καθοριστικά τα ερευνητικά κονδύλια των Ιδρυμάτων μέσω των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας. Τα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών(ΠΠΣ), ως προς τα γενικά τους χαρακτηριστικά, κρίνονται συνολικά θετικά. Διαπιστώθηκε ότι τα περισσότερα είναι διασυνδεδεμένα με την οικονομία και τη σύγχρονη αγορά εργασίας, ενώ, αν και σε περιορισμένο βαθμό, σημαντικό μέρος των συστάσεων από προηγούμενες εξωτερικές αξιολογήσεις (των Τμημάτων) έχουν ήδη εφαρμοστεί. Ωστόσο, ως αρνητικό σημείο, αναφέρεται ο υψηλός αριθμός νεοεισαχθέντων φοιτητών, αλλά και οι περικοπές της χρηματοδότησης.

Την ίδια στιγμή, στην πλειονότητα των εκθέσεων εξωτερικής αξιολόγησης καταγράφεται ως θετικό σημείο η επάρκεια και η ποιότητα των διοικητικών υπηρεσιών των Ιδρυμάτων. Οι υπηρεσίες βιβλιοθήκης και πληροφορικής συγκαταλέγονται σε εκείνες με τη θετικότερη κρίση των αξιολογητών. Ως σοβαρότερο πρόβλημα στις υπηρεσίες Κεντρικής Διοίκησης του Ιδρύματος, αναφέρεται η ανεπάρκεια ανθρώπινων πόρων και η έλλειψη οργανωτικής δομής.  Συστήνεται η ανάπτυξη συστήματος αξιολόγησης και η δημιουργία κινήτρων για το προσωπικό, καθώς και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και πληροφοριακών συστημάτων. Τέλος, προτείνεται η βελτίωση των υποδομών για ΑμεΑ και η ανάπτυξη ενός συστήματος συντονισμού, ενημέρωσης και επικοινωνίας, μέσα από τον επανασχεδιασμό της δομής των υπηρεσιών των Ιδρυμάτων.

Τα Μεταπτυχιακά

Όσον αφορά στα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ), για τα οποία έχει γίνει πολύς λόγος τελευταία, αυτά καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα γνωστικών αντικειμένων, ενώ θετικό είναι το γεγονός ότι, στην παρούσα χρονική περίοδο, η ζήτηση στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερη από την προσφορά (14%).

Ορισμένα από αυτά χαρακτηρίζονται καινοτόμα και προσαρμοσμένα στις νέες τεχνολογίες. Με δεδομένο ότι η ζήτηση υπερκαλύπτει την προσφορά, διαπιστώνεται ότι ορισμένα είναι καλά σχεδιασμένα, ωστόσο υπάρχουν και άλλα με προοπτικές βελτίωσης. Αξιοσημείωτο, είναι ότι οι Εξωτερικοί Αξιολογητές της ΑΔΙΠ, προτείνουν με εισήγησή τους να εξεταστεί το ενδεχόμενο εισαγωγής διδάκτρων στα Μεταπτυχιακά των ελληνικών Πανεπιστημίων.

Ειδικότερα, οι συστάσεις των Εξωτερικών Αξιολογητών, περιλαμβάνουν μέτρα, όπως:

- Κεντρικό σχεδιασμό και συντονισμό της ανάπτυξης και της λειτουργίας των ΠΜΣ σε επίπεδο Ιδρύματος.

- Προτείνεται η δημιουργία επιτροπής σχεδιασμού και συντονισμού των ΠΜΣ σε κεντρικό επίπεδο καθώς και η ίδρυση σχολών μεταπτυχιακών σπουδών, για την εφαρμογή κοινού οράματος και στρατηγικής.

- Καθιέρωση ενός σταθερού πλαισίου συνεργασίας με αποφοίτους και εταίρους για την ανατροφοδότηση των προγραμμάτων και τη σύνδεσή τους με τις ανάγκες της αγοράς.

- Προσφορά προγραμμάτων στην αγγλική γλώσσα με στόχο τη διεθνοποίησή τους καθώς και την αύξηση των εσόδων.

- Βελτίωση του πλαισίου διασφάλισης ποιότητας των ΠΜΣ.

- Σημαντικό μέρος των διδάκτρων των ΠΜΣ, να διατίθεται για την επιδότηση υποχρηματοδοτούμενων προπτυχιακών προγραμμάτων και φοιτητών που έχουν ανάγκη οικονομικής στήριξης.

«Πολύ καλά» για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Αξίζει να σημειωθεί, ότι το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων μετά την ολοκλήρωση της εξωτερικής αξιολόγησης για την ΑΔΙΠ,  βαθμολογήθηκε με «πολύ καλά».

Το Πανεπιστήμιο μας, βρίσκεται ανάμεσα στα έξι πανελλαδικά που έλαβαν αυτή τη βαθμολογία, την ώρα που μόλις τρία, κατάφεραν να πάρουν άριστα, ενώ ένα Ίδρυμα πέρασε τη βάση.

Κύριο μήνυμα των αξιολογήσεων αυτών, πέρα από την εκτίμηση των θετικών και των αρνητικών σημείων, είναι η στρατηγική ανάγκη που υπάρχει για τα ελληνικά ΑΕΙ να δώσουν προτεραιότητα στους μηχανισμούς διεθνοποίησης και εξωστρέφειας τους.

Στα «συν» του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, περιλαμβάνονται οι υψηλές επιδόσεις του προσωπικού και των φοιτητών, η υψηλής ποιότητας υποδομές και εξοπλισμός έρευνας, η αρκετά ισχυροί κλάδοι, με διεθνή προβολή, η υψηλού επιπέδου κοινωνική πρόνοια και φοιτητική μέριμνα, οι πολιτιστικές και αισθητικές πτυχές της ζωής στην Πανεπιστημιούπολη (γίνεται ειδική μνεία στη Μονή Περιστεράς, στα μουσεία και τις βιβλιοθήκες) και το δίκτυο έρευνας που υποστηρίζουν εργαστήρια που παρέχουν άριστες υπηρεσίες σε όλα τα Τμήματα.