Τετάρτη, 23/08/2017


news menu leftnews menu right
Πρωτοσέλιδο Πρωτοσέλιδα Στο κυνήγι των «παράνομων λευκών»
Στο κυνήγι των «παράνομων λευκών» Εκτύπωση E-mail
Τετάρτη, 15 Ιουνίου 2016 17:15

kapnisma stop

Παραμένει σημείο εκκίνησης του παράνομου εμπορίου τσιγάρων, το λιμάνι της Ηγουμενίτσας, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των κατασχέσεων, εντοπίζεται σε αυτό και ακολουθούν τα λιμάνια της Πάτρας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της KPMG, τα τσιγάρα φτάνουν στην Ελλάδα σε μεγάλα φορτία πλοίων που προέρχονται από την Κίνα, την Αίγυπτο, τη Σιγκαπούρη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Από εδώ, μεταφέρονται με μηχανοκίνητα οχήματα είτε μέσω πορθμείων είτε μέσω του οδικού δικτύου».

Τελευταίο περιστατικό η κατάσχεση ποσότητας «μαμούθ» στο λιμάνι.

Ειδικότερα, περισσότερα από 50.000 πακέτα τσιγάρα εντόπισαν και κατέσχεσαν λιμενικοί και τελωνειακοί, στο λιμάνι εξωτερικού της Ηγουμενίτσας, μέσα σε φορτίο νταλίκας, λίγο πριν ταξιδέψει για την Ιταλία.

Τα τσιγάρα εντοπίστηκαν σε νταλίκα με βουλγαρικές πινακίδες και ήταν φορτωμένη με παιδικά παιχνίδια. Κατά τη διάρκεια ελέγχου στο εμπόρευμα, που πραγματοποιήθηκε στην πύλη του λιμανιού, εντοπίστηκαν οι κούτες με τα λαθραία τσιγάρα.

Ο 35χρονος Βούλγαρος οδηγός της νταλίκας, η οποία κατασχέθηκε, έχει συλληφθεί και θα οδηγηθεί στον εισαγγελέα.

Να σημειωθεί, ότι οι διαφυγόντες δασμοί από τα 50.010 πακέτα, ανέρχονται στο ποσό των 186.512,90€.

Αυτή την ανοιχτή «πληγή», επιδιώκει να κλείσει η κυβέρνηση, η οποία με καθυστέρηση αρκετών χρόνων, δεδομένου ότι το πρόβλημα είχε εντοπιστεί από τον πρώτο γενικό γραμματέα δημοσίων εσόδων και νυν βουλευτή Χάρη Θεοχάρη, έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο «Για την ενίσχυση της καταπολέμησης της παράνομης εμπορίας καπνού και βιομηχανοποιημένων καπνών και την Ιδρυση Συντονιστικού Κέντρου για την Καταπολέμηση του Λαθρεμπορίου».

Πρόκειται για μια δύσκολη προσπάθεια, καθώς όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σε άλλη πρόσφατη έρευνα Project Star «Ο ‘ελληνικός κόμβος’ έχει μακρά παράδοση στην παροχή υλικοτεχνικής υποστήριξης για την εισαγωγή λαθραίων τσιγάρων από διεθνείς μάρκες στα Βαλκάνια από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Αυτή η παράδοση κυμαίνεται από εισαγωγές με δασμολογική ατέλεια έως εξ ολοκλήρου παράνομες μεθόδους, όπως η μεταφορά μέσω πλοίων. Ο ελληνικός κόμβος έχει πανευρωπαϊκή σημασία, εφόσον εφοδιάζει τις μεγαλύτερες αγορές παράνομων τσιγάρων στην Ευρώπη: το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία, τη Γερμανία και τα κράτη της Κεντρικής Ευρώπης».

Το νέο νομοσχέδιο

Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένα στα πέντε πακέτα τσιγάρων που πωλείται στην Ελλάδα (σχεδόν το 20%της συνολικής κατανάλωσης) είναι παράνομο, και αυτό οφείλεται κυρίως στην τεράστια αύξηση της φορολογίας των καπνικών. Ήδη, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται κάθετη πτώση των εσόδων του Δημοσίου από τους φόρους στα καπνικά και ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπισθεί το ζήτημα είναι να τεθούν νέοι κανόνες στη διακίνησή τους, με στόχο να ελεγχθεί όλη η εφοδιαστική αλυσίδα.

Κάτι που σύμφωνα, με την αγορά, δεν αναμένεται να λυθεί με το εν λόγω σχέδιο νόμου.

Με βάση τις διατάξεις του, όλοι οι εμπλεκόμενοι στη διακίνηση και παρασκευή των καπνικών υποχρεούνται στην έκδοση αδειών. Από την ψήφιση του νόμου όλοι οι διακινητές καπνικών προϊόντων θα λαμβάνουν μοναδικό κωδικό αριθμό, που θα αναγράφεται σε όλα τα έγγραφα μεταφοράς και θα τους ταυτοποιεί. Επίσης, θεσμοθετείται η απαγόρευση της πώλησης καπνικών προϊόντων εξ αποστάσεως, δηλαδή μέσω του Διαδικτύου, λόγω της αδυναμίας διασφάλισης της τήρησης της τελωνειακής και φορολογικής νομοθεσίας. Επίσης, στο σχέδιο νόμου προβλέπεται η σύσταση Διυπουργικού Συντονιστικού Επιχειρησιακού Κέντρου για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου, στα πρότυπα άλλων χωρών. Ειδικότερα, το σχέδιο νόμου προβλέπει:

• Την καθιέρωση συστήματος αδειοδότησης σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας των καπνικών προϊόντων. Η ρύθμιση αυτή προβλέπει την έκδοση αδειών από όλους τους εμπλεκόμενους στη διακίνηση και παρασκευή των καπνικών, έχοντας ως στόχο να καθίσταται ευκολότερος και αποτελεσματικότερος ο έλεγχος διακίνησης του καπνού και του εξοπλισμού παραγωγής των σχετικών προϊόντων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα λαθρεμπορίου και συνακόλουθα να διασφαλιστούν και να ενισχυθούν τα δημόσια έσοδα.

• Την καθιέρωση στο πληροφοριακό σύστημα τελωνειακών ηλεκτρονικών υπηρεσιών, Ενιαίο Κεντρικό Μητρώο Εφοδιαστικής Αλυσίδας Καπνού και Βιομηχανοποιημένων Καπνών (ΕΚΜΕΑ), στο οποίο θα καταχωρίζονται και παρακολουθούνται ηλεκτρονικά όλες οι άδειες, οι οποίες θα χορηγούνται στο πλαίσιο της εφοδιαστικής αλυσίδας καπνού και βιομηχανοποιημένων καπνών στη χώρα μας από το στάδιο της παραγωγής έως το τελικό σημείο λιανικής πώλησης, καθώς και του εξοπλισμού παραγωγής αυτών. Με την καταχώρισή τους οι εν λόγω άδειες θα λαμβάνουν έναν Μοναδικό Αριθμό Μητρώου Διακινητών ή Καπνικών Προϊόντων (ΑΜΔΙΚΑΠ), ο οποίος θα αναγράφεται υποχρεωτικά σε κάθε διακίνηση στο εσωτερικό της χώρας μέχρι το τελικό σημείο λιανικής πώλησης στα προβλεπόμενα κατά περίπτωση εμπορικά ή συνοδευτικά έγγραφα μεταφοράς.

• Την απαγόρευση με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου η πώληση τσιγάρων μέσω του Ιnternet. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο σχετικής Ευρωπαϊκής Οδηγίας θεσμοθετείται η απαγόρευση της πώλησης καπνικών προϊόντων εξ αποστάσεως, λόγω μη δυνατότητας διασφάλισης της τήρησης της τελωνειακής και φορολογικής νομοθεσίας.

• Τη δημιουργία συστημάτων ιχνηλασιμότητας (τσιπάκι) και επιπλέον χαρακτηριστικού ασφαλείας για όλα τα προϊόντα καπνού. Σύμφωνα με το άρθρο 5 θεσμοθετείται στη χώρα η υποχρέωση υιοθέτησης συστημάτων νέων τεχνολογιών, προκειμένου, με τη χρήση των συστημάτων αυτών, να είναι δυνατός ανά πάσα στιγμή ο έλεγχος της κίνησης των καπνικών προϊόντων, από τον παραγωγό ή εισαγωγέα έως το κατάστημα λιανικής πώλησης.

• Τη σύσταση διυπουργικού συντονιστικού επιχειρησιακού Κέντρου για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου στα πρότυπα άλλων χωρών.

Σύμφωνα με τον νόμο, για τις απλές τελωνειακές παραβάσεις προβλέπονται πρόστιμα από 500 ευρώ μέχρι 15.000 ευρώ και για τις λαθρεμπορίες πολλαπλό τέλος από το τριπλάσιο μέχρι το πενταπλάσιο των δασμών και φόρων. Όσον αφορά, δε, τον ποινικό κολασμό, επισημαίνεται ότι ήδη από το έτος 2010 η λαθρεμπορία αποτελεί κακούργημα και τιμωρείται με ποινή φυλάκισης, εφόσον οι δασμοί και οι φόροι που αναλογούν υπερβαίνουν τις 150.000 ευρώ.

 

Πως δρουν τα κυκλώματα

Οι μεγαλοεισαγωγείς συνεργάζονται κυρίως με τον λεγόμενο «ελληνικό κόμβο» (Greek hub), τη συγκέντρωση δηλαδή εγκληματικών δικτύων σε μεγάλα ελληνικά λιμάνια, όπως αυτό της Ηγουμενίτσας, τα οποία ελέγχουν το λαθρεμπόριο τσιγάρων μέσω της Ελλάδας. Οι εγκληματίες εισάγουν λαθραία τα «παράνομα λευκά» (illicit whites), τα οποία κατασκευάζονται στη Μέση Ανατολή (κυρίως το Ντουμπάι), προς την Ελλάδα, τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες ή ακόμα και τη Νοτιοανατολική Ασία. Τα «παράνομα λευκά» πωλούνται νομίμως στους εισαγωγείς.

 

Μικρή μείωση φέτος

Πάντως, το α’ εξάμηνο του 2016, καταγράφεται τάση υποχώρησης κατά 0,6%, σε σχέση με το 2014, στο λαθρεμπόριο καπνού.

Φαίνεται ότι αρχίζει να αποδίδει καρπούς ο έλεγχος των διωκτικών αρχών και ιδιαίτερα του Λιμενικού Σώματος, αλλά και του ΣΔΟΕ, που κατορθώνουν σημαντικά χτυπήματα κατά των λαθρεμπόρων, όπως αυτό στην Ηγουμενίτσα.

Την ίδια στιγμή, οι πολίτες έχουν αρχίσει να ενημερώνονται για τις παρενέργειες στην υγεία που προκαλούν τα λαθραία τσιγάρα, καθώς περιέχουν βλαβερά υλικά, ενώ ασφαλώς και η μείωση της αγοραστικής δαπάνης του Ελληνα πολίτη από τους πολλαπλούς φόρους οδηγεί πολλούς καπνιστές να περιορίζουν την αγορά του προϊόντος.

Το 2014 η Ελλάδα βρισκόταν στην 4η θέση του λαθρεμπορίου τσιγάρων πανευρωπαϊκά, πίσω από Λετονία, Νορβηγία και Λιθουανία, με τα λαθραία τσιγάρα να αντιστοιχούν πάνω από το 20% της συνολικής αγοράς, όταν ο πανευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 10,4%.

Βίκυ Κώστα